Üstü çizili 4.999 TL, altında parlak bir 1.999 TL ve “%60 indirim” rozeti. Peki o 4.999 TL gerçekten uygulanmış bir fiyat mıydı, yoksa indirimi büyük göstermek için mi yazıldı? Bu rehberde mevzuatın “indirimden önceki fiyat”ı nasıl tanımladığını, sahte indirimin altı klasik tekniğini ve bir indirimin gerçek olup olmadığını kendi başınıza nasıl doğrulayacağınızı anlatıyoruz.
Kısa cevap: “İndirimden önceki fiyat” satıcının canının istediği rakam değildir. Fiyat etiketinde önceki fiyat, indirimin uygulandığı tarihten önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyattır. İndirim reklamlarında ise referans fiyat, indirimin duyurulduğu tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyattır. Üstelik ispat külfeti satıcıdadır — “eski fiyat buydu” demek yetmez, kanıtlaması gerekir.
Mevzuat “indirimden önceki fiyat”ı nasıl tanımlıyor?
Bu rehberin en değerli bilgisi burada ve iki ayrı kural olduğu için sık karıştırılıyor. Bir ürünün rafındaki/sayfasındaki etiket ile o ürün için yapılan reklam farklı düzenlemelere tabidir ve referans fiyat pencereleri de farklıdır.
| Nerede? | “İndirimden önceki fiyat” ne demek? | Dayanak |
|---|---|---|
| Fiyat etiketi (raf etiketi, ürün sayfası) |
İndirimin uygulandığı tarihten önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat | Fiyat Etiketi Yönetmeliği |
| İndirim reklamı (kampanya duyurusu, afiş, dijital reklam) |
İndirimin duyurulduğu tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyat | Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (1 Şubat 2022) |
| Çabuk bozulabilen mallar (meyve, sebze vb.) |
Bir önceki fiyat esas alınır | Aynı düzenlemeler |
Buradaki kelime seçimi tesadüf değil: “en düşük” deniyor. Yani satıcı 30 gün boyunca ürünü 3.000 TL’den sattıysa ve indirimden üç gün önce 5.000 TL’ye çıkardıysa, reklamda referans alması gereken fiyat 5.000 değil 3.000‘dir. Sahte indirimi hukuken imkânsız kılan mekanizma tam olarak budur.
Fiyat etiketinde bulunması zorunlu bilgiler
Etiket sadece rakamdan ibaret değildir. Ticaret Bakanlığı’na göre fiyat etiketinde şunlar bulunmalıdır:
Beşinci madde özellikle işinize yarar: fiyatın başlangıç tarihi etikette bulunmak zorundadır. Bu tarih, “bu fiyat ne zamandır geçerli?” sorusunun cevabıdır ve indirim iddiasını kontrol etmenin en hızlı yoludur.
Kasada farklı fiyat çıkarsa hangisi geçerli?
Tüketici lehine olan, yani düşük olan fiyat geçerlidir. Ticaret Bakanlığı’nın ifadesiyle: etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında bir farklılık olması durumunda tüketici lehine olan fiyat esas alınır.
Bu, günlük hayatta en çok işe yarayan ama en az bilinen kurallardan biridir. Rafta 149 TL yazan ürün kasada 199 TL okutuluyorsa, ödemeniz gereken tutar 149 TL‘dir. Kasiyer “sistem böyle gösteriyor” derse, etiketi fotoğraflayıp yetkiliye iletin. Sistemde güncellenmemiş fiyat sizin sorununuz değildir.
Bir ürünü sepete atmadan önce etiketin fotoğrafını çekmeyi alışkanlık hâline getirin — özellikle indirim dönemlerinde. Fotoğrafta hem fiyat hem de fiyatın başlangıç tarihi görünür. Kasada fark çıkarsa tartışma iki saniyede biter; sonradan şikâyet edecekseniz de elinizde tarihli kanıt olur.
Sahte indirimin 6 klasik tekniği
Bir indirimin gerçek olduğunu nasıl doğrularsınız?
En güvenilir yöntem budur ve maliyeti sıfırdır. Almayı düşündüğünüz ürünün fiyatını indirim sezonundan haftalar önce ekran görüntüsüyle kaydedin. Böylece “indirim” geldiğinde karşılaştıracak kendi verinize sahip olursunuz.
Tek bir sitedeki “indirimli” fiyat tek başına bir şey ifade etmez. Aynı model kodunu üç ayrı satıcıda arayın; indirimli fiyat piyasanın altındaysa gerçektir, piyasa seviyesindeyse yalnızca sunum farkıdır.
Fiyat etiketinde fiyatın başlangıç tarihi zorunludur. Tarih indirimin başladığı güne çok yakınsa, “önceki fiyat” iddiası sorgulanmaya değer demektir.
Ürün fiyatı + kargo + varsa işlem bedeli. Yurt dışından alıyorsanız buna vergiler de eklenir — gümrük vergisi rehberimiz bu hesabı ayrıntılı anlatıyor.
“%70 indirim” bir duygu yaratır; ödeyeceğiniz rakam ise bir gerçektir. Kararınızı orana göre değil, o ürüne bu parayı vermeye değer mi sorusuna göre verin.
İndirim dönemlerinde bu kural nasıl işler?
Büyük kampanya dönemleri (Efsane Cuma, yıl sonu, sezon sonu) sahte indirim iddialarının en çok yoğunlaştığı zamanlardır — çünkü tüketici karşılaştırma yapmadan hızlı karar verir. Referans fiyat kuralı da tam olarak bu dönemler için vardır: bir satıcı kampanyadan üç gün önce fiyatı yükseltip “indirim” ilan edemez, çünkü reklamda esas alması gereken fiyat önceki 30 günün en düşüğüdür.
Pratik sonuç: kampanya dönemine hazırlıklı girin. Almayı planladığınız 3-5 ürünün fiyatını haftalar öncesinden kaydedin. Bu tek alışkanlık, kampanya günü sizi hem sahte indirimden hem de acele karardan korur. Hangi ayda neyin gerçekten ucuzladığını indirim takvimi rehberimizde ele aldık.
Sahte indirim gördüğünüzde nereye başvurulur?
Fiyat etiketine ilişkin hükümlerin uygulanması ve izlenmesi Ticaret İl Müdürlükleri, belediyeler ve ilgili odalar tarafından yürütülür. Aykırılık tespit ettiğinizde bu mercilere başvurabilirsiniz.
Etiketin veya ürün sayfasının tarihli ekran görüntüsü, indirim öncesi fiyata dair elinizdeki kayıt, varsa fiş/fatura. Kanıt olmadan başvuru zayıf kalır.
Çoğu durumda mağaza veya site, hatalı etiketi düzeltip farkı iade eder. Yazılı kanaldan yapın ki kaydı kalsın.
Ticaret İl Müdürlüğü, belediye veya ilgili oda. Reklamdaki aykırılıklar için Ticaret Bakanlığı’nın tüketici kanalları kullanılır.
Fazla ödeme yaptıysanız ve iade edilmiyorsa Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilirsiniz; 2026’da 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda başvuru zorunlu ve ücretsizdir. Süreç: iade ve cayma hakkı rehberi.
Papağan bu konuda ne yapıyor?
Bir kupon sitesi olarak bu meselenin tam ortasındayız, o yüzden kendi kurallarımızı da açıkça yazalım: yayımladığımız indirim kodlarını doğrularız, çalışmayanı yayımlamayız ve uydurma kod üretmeyiz. Ürünlere puan veya yıldız vermiyoruz; sahte kullanıcı yorumu kullanmıyoruz.
Süreci Nasıl Doğruluyoruz? sayfasında ayrıntılandırdık. Yine de dürüst olmak gerekirse: hiçbir kupon sitesi, listelediği kampanyanın “gerçek indirim” olduğunun garantisi değildir. Referans fiyatı belirleyen satıcıdır; bizim doğruladığımız şey kodun ve bağlantının çalıştığıdır. Bu yüzden yukarıdaki beş adımlık kontrol, nereden alışveriş yaparsanız yapın işinize yarar.
Sık sorulan sorular
“İndirimden önceki fiyat” ne anlama geliyor?
Satıcının serbestçe belirlediği bir rakam değildir. Fiyat etiketinde önceki fiyat, indirimin uygulandığı tarihten önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyattır. İndirim reklamlarında ise referans fiyat, indirimin duyurulduğu tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyattır. Meyve sebze gibi çabuk bozulabilen mallarda bir önceki fiyat esas alınır.
Satıcı indirimden önce fiyatı yükseltip sonra “indirim” yapabilir mi?
Hayır, bu mevzuata aykırıdır. Kuralın “en düşük fiyat” demesinin sebebi tam olarak budur: satıcı kampanyadan birkaç gün önce fiyatı yükseltse bile, referans alması gereken fiyat önceki dönemin (etikette 10, reklamda 30 gün) en düşük fiyatıdır. Yapılan düzenlemelerle satıcı ya da sağlayıcıların gerçeği yansıtmayan fiyat indirimlerinin reklamını yapamaması amaçlanmıştır.
Eski fiyatın gerçek olduğunu kim ispat etmek zorunda?
Satıcı. Ticaret Bakanlığı’nın bilgilendirmesinde indirimli satışta önceki fiyata ilişkin ispat külfetinin satıcıya ait olduğu belirtilir. Yani “bu ürün eskiden şu fiyattaydı” iddiasını tüketicinin çürütmesi gerekmez; satıcının kanıtlaması gerekir. Bir şikâyet dosyasında bu kural belirleyici olabilir.
Kasada etiketten farklı fiyat çıkarsa ne yapmalıyım?
Tüketici lehine olan, yani düşük olan fiyat geçerlidir. Etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında farklılık olması durumunda esas alınacak fiyat tüketici lehine olandır. Rafta 149 TL yazan ürün kasada 199 TL okutuluyorsa ödemeniz gereken 149 TL’dir. Etiketi fotoğraflayıp yetkiliye gösterin; sistemde güncellenmemiş fiyat sizin sorumluluğunuz değildir.
Fiyat etiketinde neler yazmak zorunda?
Ticaret Bakanlığı’na göre etikette şunlar bulunmalıdır: üretim yeri, malın ayırıcı özelliği, tüm vergiler dâhil satış fiyatı, birim fiyatı, satış ve birim fiyatlarının başlangıç tarihi, Türkiye üretimi ise yerli üretim logosu ve varsa depozito bedeli. Tüm bilgilerin Türkçe olması zorunludur. Özellikle fiyatın başlangıç tarihi, bir indirim iddiasını kontrol etmenin en hızlı yoludur.
Sahte indirimi nasıl kendim doğrularım?
En güvenilir yöntem, kampanya dönemine girmeden haftalar önce almayı düşündüğünüz ürünlerin fiyatını ekran görüntüsüyle kaydetmektir. Ek olarak: aynı model kodunu üç farklı satıcıda karşılaştırın, etiketteki fiyat başlangıç tarihine bakın, kargo dâhil toplam maliyeti hesaplayın ve karar verirken indirim oranına değil ödeyeceğiniz tutara odaklanın.
“Sepette indirim” gerçek indirim sayılır mı?
Duruma göre değişir. Sepette uygulanan indirim, ürün fiyatı zaten yüksek tutulmuşsa net fiyatı piyasa seviyesine getirmekten öteye gitmeyebilir. Değerlendirmenin doğru yolu, kampanya adına değil sepetteki son tutara bakmak ve aynı ürünün başka satıcılardaki toplam fiyatıyla karşılaştırmaktır. Kargo bedelini de bu hesaba dâhil edin.
Geri sayım sayacı ve “son 3 ürün” uyarıları gerçek mi?
Çoğu zaman bir aciliyet aracıdır. Basit bir test var: sayfayı yenileyin. Sayaç baştan başlıyorsa veya “son 3 ürün” uyarısı her ziyarette aynı sayıyı gösteriyorsa, bu gerçek bir stok bilgisi değil, karar süresini kısaltmaya yönelik bir sunumdur. Gerçek stok kısıtı olabilir; ama bunu satın alma kararınızın merkezine koymayın.
İndirim oranı mı önemli, fiyat mı?
Fiyat. İndirim oranı referans fiyata bağlıdır ve referans fiyat şişirilebilir; ödeyeceğiniz tutar ise değişmez bir gerçektir. Yüzde 70 indirimli bir ürün, aynı ürünün başka satıcıdaki indirimsiz fiyatından pahalı olabilir. Karşılaştırmayı her zaman kargo dâhil toplam tutar üzerinden ve aynı model kodu için yapın.
Çabuk bozulabilen ürünlerde kural farklı mı?
Evet. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallara ilişkin reklamlarda indirimin miktarı veya oranı hesaplanırken, önceki dönemin en düşük fiyatı değil indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır. Bunun sebebi bu ürünlerde fiyatların doğal olarak sık ve hızlı değişmesidir.
Sahte indirimi nereye şikâyet edebilirim?
Fiyat etiketine ilişkin hükümlerin uygulanması ve izlenmesi Ticaret İl Müdürlükleri, belediyeler ve ilgili odalar tarafından yürütülür; aykırılık tespit ettiğinizde bu mercilere başvurabilirsiniz. Reklamdaki aykırılıklar için Ticaret Bakanlığı’nın tüketici kanallarını kullanın. Fazla ödeme yaptıysanız ve iade edilmiyorsa Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilirsiniz — 2026’da 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda başvuru zorunlu ve ücretsizdir.
Kupon siteleri indirimin gerçek olduğunu garanti eder mi?
Hayır ve bunu açıkça söylemek gerekir. Bir kupon sitesinin doğrulayabileceği şey, yayımladığı kodun ve bağlantının çalışıp çalışmadığıdır. Referans fiyatı belirleyen ve indirim iddiasını yapan taraf satıcıdır. Bu yüzden hangi siteden alışveriş yaparsanız yapın, fiyat karşılaştırması ve toplam maliyet hesabı size aittir.
Kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Fiyat Etiketleri Hakkında Bilgilendirme (etikette zorunlu bilgiler, indirimde önceki fiyat ve 10 gün kuralı, ispat külfeti, kasa/etiket farkında tüketici lehine fiyat, denetim mercileri): tuketici.ticaret.gov.tr
- T.C. Ticaret Bakanlığı — “İndirimli satışlarda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni tedbirler alındı”: Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişikliği, 30 gün referans fiyat kuralı, yürürlük 1 Şubat 2022, çabuk bozulabilen mallarda istisna: ticaret.gov.tr
- Fiyat Etiketi Yönetmeliği — RG 28/6/2014: resmigazete.gov.tr
- Fiyat bilgisi içeren reklamlar ile indirimli satış reklamları ve ticari uygulamalar hakkında kılavuz (Reklam Kurulu): tuketici.ticaret.gov.tr
- Tüketici Hakem Heyetleri — 2026 parasal sınırı ve TÜBİS başvurusu: tuketici.ticaret.gov.tr
Bilgilendirme: Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Buradaki süreler ve kurallar hazırlandığı tarihte Ticaret Bakanlığı kaynaklarından derlenmiştir; mevzuat değişebileceğinden somut bir durumda güncel metni kontrol edin. Papağan hiçbir satıcıyı hedef göstermez; anlatılanlar genel kontrol yöntemleridir.
Papağan'da devamı
Hakkınızı öğrendiniz; şimdi doğrulanmış kampanyalara göz atın.