{"id":159,"date":"2026-08-04T16:14:53","date_gmt":"2026-08-04T13:14:53","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.papagan.com\/tr\/urun-yorumlari-sahte-yorum-nasil-anlasilir\/"},"modified":"2026-08-04T16:16:26","modified_gmt":"2026-08-04T13:16:26","slug":"urun-yorumlari-sahte-yorum-nasil-anlasilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.papagan.com\/tr\/urun-yorumlari-sahte-yorum-nasil-anlasilir\/","title":{"rendered":"\u00dcr\u00fcn Yorumlar\u0131na G\u00fcvenilir mi? Sahte Yorum Nas\u0131l Anla\u015f\u0131l\u0131r (2026 Kurallar\u0131)"},"content":{"rendered":"
\n

\u00dcr\u00fcn sayfas\u0131nda 4,8 puan ve y\u00fczlerce “harika, tavsiye ederim” yorumu. Ama gelen \u00fcr\u00fcn foto\u011fraftakine benzemiyor. Yorumlar neden i\u015fe yaramad\u0131? Bu rehberde sahte ve y\u00f6nlendirilmi\u015f yorumu nas\u0131l ay\u0131rt edece\u011finizi<\/strong>, yorumlar\u0131 hangi s\u0131rayla okuman\u0131z gerekti\u011fini ve 1 Temmuz 2026’da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni kurallar\u0131n<\/strong> platformlara hangi zorunluluklar\u0131 getirdi\u011fini anlat\u0131yoruz.<\/p>\n

K\u0131sa cevap:<\/strong> Yorumlar\u0131 okuma s\u0131ran\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirin \u2014 \u00f6nce olumsuzdan ba\u015flay\u0131n<\/strong>. Puan ortalamas\u0131na de\u011fil, olumsuz yorumlarda tekrar eden ayn\u0131 \u015fik\u00e2yete<\/strong> bak\u0131n; as\u0131l bilgi oradad\u0131r. Yeni y\u00f6netmelikle platformlar art\u0131k sat\u0131n al\u0131m do\u011frulamas\u0131 yap\u0131lamayan<\/strong> mecralardan ald\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirmeleri yay\u0131mlayam\u0131yor, olumsuz yorum yapmay\u0131 zorla\u015ft\u0131ram\u0131yor ve yorumlar\u0131 en az bir y\u0131l<\/strong> yay\u0131nda tutmak zorunda. Influencer payla\u015f\u0131mlar\u0131nda ise “reklam” veya “tan\u0131t\u0131m” ibaresi zorunlu.<\/strong><\/p>\n

\n
48 saat<\/b>Sat\u0131c\u0131n\u0131n cevap s\u00fcresi<\/span><\/div>\n
1 y\u0131l<\/b>Yorumun asgari yay\u0131n s\u00fcresi<\/span><\/div>\n
Zorunlu<\/b>Influencer’da “reklam” ibaresi<\/span><\/div>\n
Olumsuzdan<\/b>Okumaya ba\u015flama y\u00f6n\u00fc<\/span><\/div>\n<\/div>\n

1 Temmuz 2026: yorum kurallar\u0131 de\u011fi\u015fti<\/h2>\n

Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 yeni Ticari Reklam ve Haks\u0131z Ticari Uygulamalar Y\u00f6netmeli\u011fi<\/strong>, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de<\/strong> yay\u0131mland\u0131. T\u00fcketici de\u011ferlendirmeleri, bu d\u00fczenlemenin en somut ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri. Platformlara getirilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler \u015funlar:<\/p>\n

\n
\n
1<\/div>\n
Sat\u0131n al\u0131m do\u011frulanam\u0131yorsa yorum yay\u0131mlanamaz<\/strong><\/p>\n

Sat\u0131n al\u0131m do\u011frulamas\u0131 yap\u0131lamayan mecralardan al\u0131nan de\u011ferlendirmeler yay\u0131nlanamaz. Bu, “\u00fcr\u00fcn\u00fc hi\u00e7 almam\u0131\u015f hesaplar\u0131n yorumu” sorununa do\u011frudan m\u00fcdahaledir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
2<\/div>\n
Olumsuz yorum zorla\u015ft\u0131r\u0131lamaz<\/strong><\/p>\n

Olumsuz de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flem ve s\u00fcre\u00e7lerde, olumluya k\u0131yasla t\u00fcketicilere zorluk \u00e7\u0131karmak veya ek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmek yasakland\u0131<\/strong>. Yani “olumsuz yorum i\u00e7in \u015fu formu doldurun” t\u00fcr\u00fc engeller mevzuata ayk\u0131r\u0131.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
3<\/div>\n
En az 1 y\u0131l, ayr\u0131m yap\u0131lmadan yay\u0131nda<\/strong><\/p>\n

De\u011ferlendirmeler, gerekli incelemeler yap\u0131ld\u0131ktan sonra olumlu ya da olumsuz ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n en az bir y\u0131l<\/strong> s\u00fcreyle, herhangi bir y\u00f6nlendirme yap\u0131lmadan; tarih, de\u011ferlendirme notu veya sat\u0131c\u0131 gibi objektif bir \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re<\/strong> s\u0131ralanarak yay\u0131mlanmal\u0131.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
4<\/div>\n
Sat\u0131c\u0131n\u0131n cevap s\u00fcresi 48 saate indi<\/strong><\/p>\n

\u015eik\u00e2yetlerin yay\u0131mlanmas\u0131ndan \u00f6nce sat\u0131c\u0131 veya sa\u011flay\u0131c\u0131lara tan\u0131nan a\u00e7\u0131klama\/cevap s\u00fcresi 72 saatten 48 saate<\/strong> d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu s\u00fcre i\u00e7inde cevap verilmezse de\u011ferlendirmeler do\u011frudan yay\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
5<\/div>\n
Kategoriler tek alanda toplanmal\u0131<\/strong><\/p>\n

De\u011ferlendirmeler mal, hizmet, teslimat ve sat\u0131c\u0131 gibi ayr\u0131 kategorilerde sunuluyorsa, t\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r, ay\u0131rt edilebilir ve kolayl\u0131kla eri\u015filebilir<\/strong> \u015fekilde bir alanda yer almal\u0131 \u2014 yani olumsuzlar ayr\u0131 bir sekmeye saklanamaz.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\nBunu nas\u0131l kullan\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong> Bir \u00fcr\u00fcn sayfas\u0131nda tek bir olumsuz yorum bile g\u00f6remiyorsan\u0131z<\/strong>, bu art\u0131k “\u00fcr\u00fcn m\u00fckemmel” de\u011fil, “bu sayfada bir \u015feyler eksik” anlam\u0131na gelir. Y\u00fczlerce yorumun tamam\u0131n\u0131n olumlu olmas\u0131 istatistiksel olarak beklenmez.\n<\/div>\n

Sahte veya y\u00f6nlendirilmi\u015f yorumun 8 i\u015fareti<\/h2>\n
\n
1. Hepsi ayn\u0131 tarihte<\/b>Yorumlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc birka\u00e7 g\u00fcne s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fsa, do\u011fal bir birikim de\u011fil toplu bir hareket s\u00f6z konusudur.<\/span><\/div>\n
2. \u00dcr\u00fcne dair hi\u00e7bir ayr\u0131nt\u0131 yok<\/b>“Harika \u00fcr\u00fcn, tavsiye ederim” c\u00fcmlesi her \u00fcr\u00fcne yaz\u0131labilir. Ger\u00e7ek yorumda beden, renk, kullan\u0131m s\u00fcresi gibi somut ayr\u0131nt\u0131 bulunur.<\/span><\/div>\n
3. Ayn\u0131 kal\u0131p c\u00fcmleler<\/b>Farkl\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n birbirine \u00e7ok benzeyen ifadeler kullanmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir.<\/span><\/div>\n
4. Yaln\u0131zca 5 y\u0131ld\u0131z, hi\u00e7 3 yok<\/b>Do\u011fal da\u011f\u0131l\u0131mda 3-4 y\u0131ld\u0131zl\u0131 “iyi ama \u015fu eksik” yorumlar\u0131 bulunur. U\u00e7larda toplanma yapayd\u0131r.<\/span><\/div>\n
5. Kargo ve sat\u0131c\u0131y\u0131 \u00f6ven \u00fcr\u00fcn yorumu<\/b>“Kargo h\u0131zl\u0131yd\u0131” \u00fcr\u00fcn hakk\u0131nda bilgi vermez. Bu t\u00fcr yorumlar\u0131n \u00e7oklu\u011fu, \u00fcr\u00fcn deneyimi yerine i\u015flem yorumu topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/span><\/div>\n
6. Farkl\u0131 \u00fcr\u00fcnlere kopyalanm\u0131\u015f yorum<\/b>Ayn\u0131 metnin ba\u015fka \u00fcr\u00fcnlerde de g\u00f6r\u00fcnmesi klasik bir i\u015farettir.<\/span><\/div>\n
7. Foto\u011fraf hep stok g\u00f6rseli<\/b>Kullan\u0131c\u0131 foto\u011fraf\u0131 denilen g\u00f6rseller \u00fcr\u00fcn sayfas\u0131n\u0131n kendi foto\u011fraflar\u0131ysa ger\u00e7ek kullan\u0131m kan\u0131t\u0131 yoktur.<\/span><\/div>\n
8. \u00dcr\u00fcn de\u011fi\u015fmi\u015f ama yorumlar eski<\/b>Sat\u0131c\u0131 ayn\u0131 ilanda \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmi\u015f olabilir. Yorum tarihleriyle \u00fcr\u00fcn a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n uyu\u015ftu\u011fundan emin olun.<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Yorumlar\u0131 do\u011fru okuman\u0131n 5 ad\u0131m\u0131<\/h2>\n
\n
\n
1<\/div>\n
Olumsuzdan ba\u015flay\u0131n<\/strong><\/p>\n

En d\u00fc\u015f\u00fck puanl\u0131 yorumlar\u0131 \u00f6nce okuyun. Olumlu yorumlar \u00e7o\u011fu zaman “be\u011fendim” der ve size yeni bilgi vermez; \u00fcr\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek zaaflar\u0131 olumsuz yorumlarda<\/strong> anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
2<\/div>\n
Tekrar eden \u015fik\u00e2yeti aray\u0131n<\/strong><\/p>\n

Tek bir ki\u015finin \u015fik\u00e2yeti ki\u015fisel deneyim olabilir. Ama ayn\u0131 sorun be\u015f farkl\u0131 yorumda<\/strong> ge\u00e7iyorsa bu art\u0131k \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zelli\u011fidir. Arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fey bu tekrard\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
3<\/div>\n
Tarih da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na bak\u0131n<\/strong><\/p>\n

Yorumlar zamana yay\u0131lm\u0131\u015f m\u0131, yoksa belli bir haftaya m\u0131 s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f? Ayr\u0131ca son 3 aydaki yorumlar<\/strong> eskilerden farkl\u0131ysa, \u00fcr\u00fcn veya sat\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f olabilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
4<\/div>\n
Kendi kullan\u0131m\u0131n\u0131za benzeyeni bulun<\/strong><\/p>\n

Bir ko\u015fu ayakkab\u0131s\u0131nda “g\u00fcnl\u00fck giyiyorum, \u00e7ok rahat” yorumu size az \u015fey s\u00f6yler. Sizinle ayn\u0131 ama\u00e7la<\/strong> kullanan ki\u015finin yorumu, on genel yorumdan de\u011ferlidir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
5<\/div>\n
Puan\u0131 yorum say\u0131s\u0131yla birlikte okuyun<\/strong><\/p>\n

12 yorumla 4,9 puan ile 3.000 yorumla 4,3 puan ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Az say\u0131da yorumla olu\u015fan y\u00fcksek ortalama istatistiksel olarak zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n\u00d6RNEK<\/span><\/p>\n

Bir kulakl\u0131kta 4,7 puan var. Olumsuz yorumlara indi\u011finizde yedi ayr\u0131 ki\u015finin “sol kulakl\u0131k 3 ay sonra sustu”<\/b> dedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Bu, 4,7 puandan \u00e7ok daha de\u011ferli bir bilgidir: \u00fcr\u00fcnde muhtemelen sistematik bir sorun var ve garanti s\u00fcreciyle u\u011fra\u015fma ihtimaliniz y\u00fcksek.<\/p>\n<\/div>\n

Puan ortalamas\u0131 neden yan\u0131lt\u0131r?<\/h2>\n

Ortalama tek bir say\u0131ya indirgendi\u011fi i\u00e7in da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 gizler<\/strong>. 4,3 puan iki farkl\u0131 \u015fekilde olu\u015fabilir: ya herkes “iyi ama \u015fu eksik” demi\u015ftir (yo\u011fun 4 y\u0131ld\u0131z), ya da \u00e7o\u011funluk 5 verirken belirgin bir az\u0131nl\u0131k 1 vermi\u015ftir. \u0130kincisi sizin i\u00e7in \u00e7ok daha riskli bir \u00fcr\u00fcnd\u00fcr \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc o 1 y\u0131ld\u0131zlar genelde belirli bir kusuru<\/strong> anlat\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u00fczden ortalamaya de\u011fil y\u0131ld\u0131z da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na<\/strong> bak\u0131n. 1 ve 2 y\u0131ld\u0131zlar\u0131n oran\u0131 %10’un \u00fczerindeyse, o yorumlar\u0131 mutlaka okuyun.<\/p>\n

Influencer payla\u015f\u0131mlar\u0131: “reklam” ibaresi zorunlu<\/h2>\n

Sosyal medyada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fcr\u00fcn \u00f6nerileri \u00e7o\u011fu zaman ba\u011f\u0131ms\u0131z bir tavsiye de\u011fil, ticari bir i\u015f birli\u011fidir. Yeni y\u00f6netmelik bu konuda net: herhangi bir kazan\u00e7, indirimli \u00fcr\u00fcn veya etkinlik kat\u0131l\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda payla\u015f\u0131m yap\u0131l\u0131yorsa “reklam” veya “tan\u0131t\u0131m” ibarelerinin kullan\u0131lmas\u0131 zorunludur.<\/strong><\/p>\n

Dikkat edilecek nokta \u015fu: ibare yaln\u0131zca para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mlar i\u00e7in de\u011fil, indirimli \u00fcr\u00fcn<\/strong> veya etkinli\u011fe davet<\/strong> gibi ayni menfaatler i\u00e7in de zorunlu. Yani “\u00fccret almad\u0131m, sadece hediye geldi” savunmas\u0131 bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n

\nPratik okuma:<\/strong> Bir i\u00e7erikte “reklam”, “tan\u0131t\u0131m”, “i\u015f birli\u011fi” gibi bir ibare yoksa<\/strong> bu, i\u00e7eri\u011fin kesinlikle ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez \u2014 sadece kurala uyulmam\u0131\u015f da olabilir. \u00dcr\u00fcn \u00f6nerisini de\u011ferlendirirken ki\u015finin eksiklerden de bahsedip bahsetmedi\u011fine<\/strong> bak\u0131n. Hi\u00e7bir olumsuz yan\u0131 s\u00f6ylenmeyen bir inceleme, inceleme de\u011fil tan\u0131t\u0131md\u0131r.\n<\/div>\n

Yapay zek\u00e2 ile \u00fcretilen reklamlar<\/h2>\n

Yeni d\u00fczenlemenin en g\u00fcncel ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri de bu. \u0130nsandan ay\u0131rt edilemeyen yapay zek\u00e2 karakterlerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 reklamlarda bu durumun a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve ay\u0131rt edilebilir \u015fekilde belirtilmesi<\/strong> gerekiyor. Ayr\u0131ca ger\u00e7ek bir ki\u015finin yapay zek\u00e2 kopyas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc deneyimledi\u011fi izlenimi veren reklamlar yasakland\u0131.<\/strong><\/p>\n

T\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlam\u0131: g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz “kullan\u0131c\u0131 deneyimi” videosundaki ki\u015fi ger\u00e7ek olmayabilir. Bir \u00fcr\u00fcn hakk\u0131nda karar verirken tek bir g\u00f6rsel i\u00e7eri\u011fe<\/strong> de\u011fil, sat\u0131n al\u0131m\u0131 do\u011frulanm\u0131\u015f yaz\u0131l\u0131 yorumlar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne bak\u0131n.<\/p>\n

Yan\u0131lt\u0131c\u0131 yorum veya reklam g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde<\/h2>\n

Ticari reklamlara ili\u015fkin denetim Reklam Kurulu<\/strong> taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr ve ba\u015fvurular Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n t\u00fcketici kanallar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\n
Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc al\u0131n<\/strong> \u2014 i\u00e7erik silinebilir; tarih ve hesap ad\u0131 g\u00f6r\u00fcns\u00fcn.<\/div>\n
Ba\u011flant\u0131y\u0131 kaydedin<\/strong> \u2014 \u00fcr\u00fcn sayfas\u0131 veya payla\u015f\u0131m\u0131n URL’si.<\/div>\n
Neyin ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu yaz\u0131n<\/strong> \u2014 reklam ibaresi yok, olumsuz yorumlar gizleniyor, sat\u0131n al\u0131m do\u011frulamas\u0131 yok gibi.<\/div>\n
Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcketici kanallar\u0131na ba\u015fvurun<\/strong> \u2014 \u015fik\u00e2yetiniz Reklam Kurulu incelemesine girer.<\/div>\n<\/div>\n

Maddi bir zarar\u0131n\u0131z olu\u015ftuysa (yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgiyle sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fcr\u00fcn) ayr\u0131ca t\u00fcketici yoluna gidebilirsiniz \u2014 s\u00fcre\u00e7 i\u00e7in iade ve cayma hakk\u0131 rehberimize<\/a> bak\u0131n.<\/p>\n

Papa\u011fan neden \u00fcr\u00fcnlere puan vermiyor?<\/h2>\n

Bu yaz\u0131n\u0131n konusu gere\u011fi kendi kural\u0131m\u0131z\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a yazal\u0131m: Papa\u011fan ma\u011fazalara ve \u00fcr\u00fcnlere kendi puan\u0131n\u0131 vermez, sahte kullan\u0131c\u0131 yorumu kullanmaz.<\/strong> Sayfalar\u0131m\u0131zdaki de\u011ferlendirme alan\u0131 yaln\u0131zca ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131lardan gelir; bo\u015fsa bo\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n

Sebebi basit: bir kupon sitesinin \u00fcr\u00fcnleri fiziksel olarak test etmeden puan vermesi, tam da bu yaz\u0131da anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yan\u0131lt\u0131c\u0131 sinyallerden biri olurdu. Do\u011frulama s\u00fcrecimizi Nas\u0131l Do\u011fruluyoruz?<\/a> sayfas\u0131nda anlatt\u0131k.<\/p>\n

S\u0131k sorulan sorular<\/h2>\n
\n
\n\u00dcr\u00fcn yorumlar\u0131na g\u00fcvenilir mi?<\/summary>\n

Do\u011fru okunursa evet, ama puan ortalamas\u0131na bakarak de\u011fil. Yorumlar\u0131 okuma s\u0131ran\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirin: \u00f6nce en d\u00fc\u015f\u00fck puanl\u0131 yorumlardan ba\u015flay\u0131n ve tekrar eden ayn\u0131 \u015fik\u00e2yeti<\/strong> aray\u0131n. Tek bir olumsuz yorum ki\u015fisel deneyim olabilir; ayn\u0131 sorun be\u015f farkl\u0131 yorumda ge\u00e7iyorsa bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zelli\u011fidir. Ayr\u0131ca 1 Temmuz 2026’da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni y\u00f6netmelikle platformlar, sat\u0131n al\u0131m do\u011frulamas\u0131 yap\u0131lamayan mecralardan al\u0131nan de\u011ferlendirmeleri yay\u0131mlayam\u0131yor.<\/p>\n<\/details>\n

\n1 Temmuz 2026’da yorumlarla ilgili ne de\u011fi\u015fti?<\/summary>\n

Ticari Reklam ve Haks\u0131z Ticari Uygulamalar Y\u00f6netmeli\u011fi 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mland\u0131. Ba\u015fl\u0131ca de\u011fi\u015fiklikler: sat\u0131n al\u0131m do\u011frulamas\u0131 yap\u0131lamayan mecralardan al\u0131nan de\u011ferlendirmeler yay\u0131nlanamaz; olumsuz de\u011ferlendirme yapmay\u0131 zorla\u015ft\u0131rmak veya ek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmek yasakland\u0131; de\u011ferlendirmeler olumlu-olumsuz ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n en az bir y\u0131l, y\u00f6nlendirme yap\u0131lmadan ve objektif bir \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re s\u0131ralanarak yay\u0131mlanmal\u0131; sat\u0131c\u0131n\u0131n cevap s\u00fcresi 72 saatten 48 saate indirildi.<\/p>\n<\/details>\n

\nSahte yorum nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/summary>\n

En g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015faretler: yorumlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn birka\u00e7 g\u00fcne s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131, \u00fcr\u00fcne dair hi\u00e7bir somut ayr\u0131nt\u0131 i\u00e7ermeyen genel \u00f6vg\u00fcler, farkl\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n benzer kal\u0131p c\u00fcmleler kullanmas\u0131, yaln\u0131zca 5 y\u0131ld\u0131zlardan olu\u015fan ve hi\u00e7 3 y\u0131ld\u0131z i\u00e7ermeyen da\u011f\u0131l\u0131m, \u00fcr\u00fcn yerine kargo ve sat\u0131c\u0131y\u0131 \u00f6ven yorumlar\u0131n \u00e7oklu\u011fu, ayn\u0131 metnin ba\u015fka \u00fcr\u00fcnlerde de g\u00f6r\u00fcnmesi ve “kullan\u0131c\u0131 foto\u011fraf\u0131” denilen g\u00f6rsellerin stok g\u00f6rseli olmas\u0131.<\/p>\n<\/details>\n

\nBir \u00fcr\u00fcnde hi\u00e7 olumsuz yorum yoksa bu iyi bir i\u015faret mi?<\/summary>\n

Hay\u0131r, tam tersi. Y\u00fczlerce yorumun tamam\u0131n\u0131n olumlu olmas\u0131 istatistiksel olarak beklenmez. \u00dcstelik yeni y\u00f6netmelik, de\u011ferlendirmelerin olumlu ya da olumsuz ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n en az bir y\u0131l s\u00fcreyle yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 ve olumsuz de\u011ferlendirme s\u00fcrecinde t\u00fcketiciye zorluk \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Tek bir olumsuz yorum bile g\u00f6remiyorsan\u0131z, bu “\u00fcr\u00fcn m\u00fckemmel” de\u011fil “bu sayfada bir \u015feyler eksik” anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<\/details>\n

\nPuan ortalamas\u0131 neden yeterli de\u011fil?<\/summary>\n

Ortalama, da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 gizler. 4,3 puan iki farkl\u0131 \u015fekilde olu\u015fabilir: herkesin “iyi ama \u015fu eksik” demesiyle (yo\u011fun 4 y\u0131ld\u0131z) ya da \u00e7o\u011funluk 5 verirken belirgin bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n 1 vermesiyle. \u0130kincisi \u00e7ok daha riskli bir \u00fcr\u00fcnd\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc o 1 y\u0131ld\u0131zlar genelde belirli bir kusuru anlat\u0131r. Ortalamaya de\u011fil y\u0131ld\u0131z da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na bak\u0131n; 1 ve 2 y\u0131ld\u0131zlar\u0131n oran\u0131 y\u00fczde 10’un \u00fczerindeyse o yorumlar\u0131 mutlaka okuyun. Ayr\u0131ca 12 yorumla 4,9 ile 3.000 yorumla 4,3 ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<\/details>\n

\nInfluencer payla\u015f\u0131mlar\u0131nda “reklam” yazmas\u0131 zorunlu mu?<\/summary>\n

Evet. Yeni y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re herhangi bir kazan\u00e7, indirimli \u00fcr\u00fcn veya etkinlik kat\u0131l\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda payla\u015f\u0131m yap\u0131l\u0131yorsa “reklam” veya “tan\u0131t\u0131m” ibarelerinin kullan\u0131lmas\u0131 zorunludur. Dikkat edilmesi gereken nokta, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yaln\u0131zca para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mlar i\u00e7in de\u011fil, indirimli \u00fcr\u00fcn veya etkinli\u011fe davet gibi ayni menfaatler i\u00e7in de ge\u00e7erli olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/details>\n

\n\u0130bare yoksa i\u00e7erik ba\u011f\u0131ms\u0131z m\u0131d\u0131r?<\/summary>\n

Hay\u0131r, \u00f6yle sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131lamaz; kurala uyulmam\u0131\u015f da olabilir. Bir \u00fcr\u00fcn \u00f6nerisini de\u011ferlendirirken en pratik \u00f6l\u00e7\u00fct \u015fudur: i\u00e7erik \u00fcreticisi \u00fcr\u00fcn\u00fcn eksiklerinden de bahsediyor mu?<\/strong> Hi\u00e7bir olumsuz yan\u0131 s\u00f6ylenmeyen bir “inceleme”, inceleme de\u011fil tan\u0131t\u0131md\u0131r. Karar\u0131n\u0131z\u0131 tek bir g\u00f6rsel i\u00e7eri\u011fe de\u011fil, sat\u0131n al\u0131m\u0131 do\u011frulanm\u0131\u015f yaz\u0131l\u0131 yorumlar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne dayand\u0131r\u0131n.<\/p>\n<\/details>\n

\nYapay zek\u00e2 ile \u00fcretilen reklamlar i\u00e7in bir kural var m\u0131?<\/summary>\n

Var. Yeni y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re insandan ay\u0131rt edilemeyen yapay zek\u00e2 karakterlerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 reklamlarda bu durumun a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve ay\u0131rt edilebilir \u015fekilde belirtilmesi gerekiyor. Ayr\u0131ca ger\u00e7ek bir ki\u015finin yapay zek\u00e2 kopyas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc deneyimledi\u011fi izlenimi veren reklamlar yasakland\u0131. T\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlam\u0131: g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz “kullan\u0131c\u0131 deneyimi” videosundaki ki\u015fi ger\u00e7ek olmayabilir.<\/p>\n<\/details>\n

\nSat\u0131c\u0131 olumsuz yorumumu engelleyebilir mi?<\/summary>\n

Hay\u0131r. Yeni y\u00f6netmelikle olumsuz de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flem ve s\u00fcre\u00e7lerde, olumlu de\u011ferlendirmeye k\u0131yasla t\u00fcketicilere zorluk \u00e7\u0131karmak veya ek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmek yasakland\u0131. Ayr\u0131ca de\u011ferlendirmeler olumlu-olumsuz ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n en az bir y\u0131l s\u00fcreyle yay\u0131mlanmak zorunda. Yorumunuzun engellendi\u011fini veya kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n t\u00fcketici kanallar\u0131na ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n<\/details>\n

\nSat\u0131c\u0131n\u0131n yoruma cevap verme s\u00fcresi ne kadar?<\/summary>\n

Yeni d\u00fczenlemeyle \u015fik\u00e2yetlerin yay\u0131mlanmas\u0131ndan \u00f6nce sat\u0131c\u0131 veya sa\u011flay\u0131c\u0131lara a\u00e7\u0131klama yapma ya da cevap verme hakk\u0131 i\u00e7in tan\u0131nan s\u00fcre 72 saatten 48 saate<\/strong> indirildi. Bu s\u00fcre i\u00e7inde cevap verilmedi\u011fi takdirde de\u011ferlendirmeler do\u011frudan yay\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n<\/details>\n

\nYorumlar ne kadar s\u00fcre yay\u0131nda kalmal\u0131?<\/summary>\n

De\u011ferlendirmeler, gerekli incelemeler yap\u0131ld\u0131ktan sonra olumlu ya da olumsuz ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n en az bir y\u0131l<\/strong> s\u00fcreyle, herhangi bir y\u00f6nlendirme yap\u0131lmadan yay\u0131mlanmal\u0131d\u0131r. S\u0131ralama da tarih, de\u011ferlendirme notu veya sat\u0131c\u0131 gibi objektif bir \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca de\u011ferlendirmeler mal, hizmet, teslimat ve sat\u0131c\u0131 gibi ayr\u0131 kategorilerde sunuluyorsa t\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r, ay\u0131rt edilebilir ve kolayl\u0131kla eri\u015filebilir \u015fekilde bir alanda yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/details>\n

\nYan\u0131lt\u0131c\u0131 reklam veya yorumu nereye \u015fik\u00e2yet edebilirim?<\/summary>\n

Ticari reklamlara ili\u015fkin denetim Reklam Kurulu taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr; ba\u015fvurular Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n t\u00fcketici kanallar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fvurmadan \u00f6nce ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc al\u0131n (tarih ve hesap ad\u0131 g\u00f6r\u00fcns\u00fcn), ba\u011flant\u0131y\u0131 kaydedin ve neyin ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu net yaz\u0131n: reklam ibaresi yok, olumsuz yorumlar eri\u015filemiyor, sat\u0131n al\u0131m do\u011frulamas\u0131 yok gibi. Maddi zarar\u0131n\u0131z olu\u015ftuysa ayr\u0131ca t\u00fcketici yoluna ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n<\/details>\n

\nPapa\u011fan \u00fcr\u00fcnlere neden puan vermiyor?<\/summary>\n

\u00dcr\u00fcnleri fiziksel olarak test etmedi\u011fimiz i\u00e7in. Bir kupon sitesinin test etmeden puan vermesi, tam da bu yaz\u0131da anlat\u0131lan yan\u0131lt\u0131c\u0131 sinyallerden biri olurdu. Sayfalar\u0131m\u0131zdaki de\u011ferlendirme alan\u0131 yaln\u0131zca ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131lardan gelir; bo\u015fsa bo\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Sahte kullan\u0131c\u0131 yorumu kullanm\u0131yor, dev\u015firilmi\u015f puan yay\u0131mlam\u0131yoruz.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n

Kaynaklar<\/h3>\n